خواص عسل طبیعی و فواید آن باعث شده تا بسیاری از افراد این محصول طبیعی را وارد رژیم غذایی خود کنند.
خواص عسل طبیعی و فواید آن باعث شده تا بسیاری از افراد این محصول طبیعی را وارد رژیم غذایی خود کنند. عسل یک غذای طبیعی بسیار کامل و سرشار از ویتامینها و مواد مغذی است که خواص و فواید زیادی دارد که در طول تاریخ در میان مردم بسیار شناخته شده و مورد استفاده قرار گرفته است. حقیقت این است که این شیرین کننده طبیعی خواص بی شماری دارد، از تسکین گلودرد گرفته تا التیام زخمها یا سوختگیهای مختلف را میتواند درمان کند. در این مقاله به بررسی خواص عسل طبیعی خواهیم پرداخت.
عسل خام در طول تاریخ به عنوان یک درمان و راه حل طبیعی برای بسیاری از بیماریها و مشکلات، استفاده شده است و دارای فواید سلامتی و مصارف پزشکی و دارویی متنوعی است. حتی در برخی از بیمارستانها به عنوان درمانی برای زخمها عمیق و سطحی استفاده میشود. بسیاری از این فواید سلامتی مخصوص عسل خام و حرارت ندیده است.
معمولاً عسلهای موجود در بازار و فروشگاههای مواد غذایی به صوررت حرارت دیده و پاستوریزه هستند. گرچه این حرارت دادن به عسل موجب میشود تا مخمرهای مضر آن از بین رفته، رنگ و بافت آن بهتر شده، مانع هرگونه تبلور و شکرک زدن آن خواهد شد و حتی عمر مفید و ماندگاری عسل را افزایش دهد، اما مقدار زیادی از مواد مغذی و ویتامینهای موجود در ترکیبات آن را در طول فرآیند حرارت دادن از بین میبرد.
ویژگیرهای عسل
عسل معمولاً دارای انواع مختلفی در طعم، عطر، رنگ و بو، خواص و مزه است. انواع عسل بسته به عوامل و شرایط مختلفی باهم متفاوت است.
رنگ عسل
عسل معمولاً از زرد شفاف به قرمز تیره دارای رنگبندی است. همچنین دارای رنگهای زرد روشن، زرد کهربایی، قهوهای مایل به تناژ سبز و قرمز است. با توجه به رنگهای روشن و تیره آن به چهار گروه تقسیم میشود. عوامل مؤثر در رنگ عسل معمولاً ترکیباتی چون کلروفیل، کاروتن، زانتوفیل و رنگدانههای گیاهی که رنگ زرد، سبز، قرمز تیره یا قهوهای را در عسل ایجاد میکنند هستند.
در سال 1930، محققی به نام تامسون در نیوزلند رابطه بین رنگ عسل و ترکیب شیمیایی آن را مورد مطالعه قرار داد. تحقیقات اثبات کردند که در عسل تیره، میزان اسیدهای آمینه، قندها و مواد معدنی معمولاً بیشتر است. همچنین در گزارشاتی گفته شد که با افزایش مواد معدنی عسل به ویژه آهن، مس و منگنز رنگ آن به مراتب تیره میشود.
بو و عطر عسل
عسل بسته به گرده موجود در آن بوی خاصی دارد. بوی عسل وقتی وارد دهان شده و خورده میشود بیشتر احساس میشود. عسلی که بیش از حد حرارت داده شود بیشتر مواد معطر خود را از دست میدهد در نتیجه بو و عطر کمتری خواهد داشت. اگر عسل در کنار مادهای با بوی قوی نگهداری شود، قابلیت جذب بوی خارجی آن ماده را دارد. عموماً عسلهای تیره نسبت به عسلهای رنگ روشن دارای بوی تندتر و قویتر هستند.
ویسکوزیته عسل
خاصیت ویسکوزیته عسل به معنای خاصیت مقاومت آن در برابر سیالیت است و معادل کلمه ساختار در زنبورداری است. یک عسل سنگین معمولاً سیالیت کندی دارد، یعنی دارای ویسکوزیته بالایی است. گزارش شده است که عسلهای چسبناک با ویسکوزیته بالا به سختی در هنگام بیرون آوردن از سلول شانه خارج میشوند و تخلیه و تمیز کردن ظروف عسل به سختی انجام میشود. عسلهای تیره رنگ، ویسکوزیته بالایی دارند. عسلهای رنگ روشن و شل، دارای ویسکوزیته پایینتری به نسبت هستند. گفته شده است که میزان متعادل ویسکوزیته عسل بین 2652 تا 2914 است.
قوام عسل
نوع گیاهی که عسل از آن شهد گرفته میشود بر قوام عسل تأثیر میگذارد. شفاف یا کدر بودن عسل بستگی به این دارد که حبابهای هوا، نسبت آب و مواد کلوئیدی (ذرات کوچک) موجود در آن به چه اندازه کم یا زیاد باشد. گیاهانی که در مناطق گرم و خاکهای شنی سبک رشد میکنند عسل با قوام و غلیظتری تولید میکنند. عسل تهیه شده از گلهای کوهستانی از نظر طعم و عطر قویتر و برتر هستند.
10 فاکتور تشخیص عسل طبیعی
نسبت فروکتوز به گلوکزحداقل 0.9
گلوکز20- 35 درصد
فروکتوزحداقل 30 درصد
ساکارزحداکثر 5 درصد
هیدروکسی متیل فورفورال HMFحداکثر 40mg/kg
قند احیاء کنندهحداقل 65 درصد
رطوبتحداکثر 20 درصد
پرولینحداقل 180mg/kg
فعالیت دیاستازی (کیفی)مثبت
فعالیت دیاستازی (کمی)حداقل 8 DN
ارزش غذایی عسل
مهمترین ویژگی که موجب فواید عسل طبیعی میشود، ویتامینها و مواد معدنی موجود در آن است. عسل حاوی ویتامین C، ویتامینهای B1، B2، B3، B5، B6، کلسیم، فسفات، سدیم، آهن، منیزیم، پتاسیم، کلرید است.
پروتئین15 میلی گرم
کربوهیدرات17 میلی گرم
سدیم6 میلی گرم
فروکتوز1 گرم
گلوکز5 گرم
مالتوز5 گرم
آهن5 میلی گرم
فسفر6 میلی گرم
روی3 میلی گرم
خواص عسل طبیعی
عسل یک ماده مغذی بسیار مفید است که از تغییر شیمیایی شهد گرفته شده از گلها و جوا
11:02
نههای میوه، توسط زنبور عسل تشکیل میشود و توسط آنزیم اینورتاز در اندامی از زنبورها به نام معده عسل بلعیده میشود و در سلولهای لانه زنبوری کندو قرار میگیرد.
در حالی که شهد در حال تبدیل شدن به عسل است، زنبورها به لطف آنزیم اینورتازی که دارند، ساکارز را معکوس میکنند و آن را به قندهای ساده به شکل فروکتوز و گلوکز تبدیل میکنند و آب اضافی را برای جلوگیری از تخمیر، تبخیر میکنند. عسلی که در سلولهای کندو قرار میگیرد و با پوشش مومی پوشانده میشود، به لطف سیستم تهویه ویژه زنبورها به طعم و قوام مخصوص خود میرسد.
اما عسل دارای خواص بسیاری است که موجب محبوبیت این ماده در کل جهان شده است. این خواص عسل مانند:
1- منبع غنی از انرژی برای کودکان و بزرگسالان
خواص عسل برای کودکان و بزرگسالان بسیار زیاد است. عسل یک ماده غذایی با ارزش است که به عنوان غذای کامل برای کودکان و بزرگسالان استفاده میشود. عسل تنها ماده محلی است که ساخته دست بشر نیست و به عنوان وعده غذایی کامل مصرف میشود که نیازی به تصفیه و دستکاری ندارد.
عسل به دلیل ترکیبات فعال خود برای محرک جسمی یا روحی فرد، به عنوان جایگزین قندهای مصرفی کاربرد دارد و همچنین میتوان از آن در درمان موارد کاهش وزن و لاغری استفاده کرد.
2- ضد باکتریایی قوی
عسل دارای خواص ضد باکتریایی بیشماری است. این ویژگی به دلیل مهار کنندههای میکروبی خاص موجود در آن است که در کنار آن، همراه با گلوکز اکسیداز به آن خاصیت باکتری کشی وسیعی میبخشد. این خاصیت به محافظت از بدن در برابر رادیکالهای آزاد کمک میکنند. رادیکالهای آزاد عامل پیری زودرس پوست هستند. همچنین موجب بیماریهای مزمن یا قلبی به مرور خواهند شد.
عسل تقریباً ساختاری شبیه به آنتی بیوتیکها دارد، زیرا توانایی کشتن بسیاری از میکروبها، ویروسها و قارچها را دارد و همچنین با سلولهای بدن به طور مؤثری در تعامل است که باعث ترشح مواد ضدعفونی کننده شده که عفونتها و مسمومیتها را از بین میبرد.
3- خاصیت آنتی اکسیدانی قوی
یکی دیگر از خواص عسل مربوط به اثرات آنتی اکسیدانی بالای آن است. به این ترتیب، به عنوان یک مکمل غذایی مفید عمل کرده و از پیشرفت بیماریهای قلبی یا گوارشی جلوگیری کرده و سیستم ایمنی بدن را تقویت میکند. علاوه بر این، عسل دارای خواص ضدالتهابی قوی است و به بهبود سلامت چشم و بینایی کمک میکند.
4- جلوگیری از بیماریها و مشکلات گوارشی
برخلاف قندهای تصفیه شده و ساده مانند ساکارز، عسل در معده تخمیر نمیشود، زیرا مدت زیادی در معده باقی نمیماند چون به سرعت هضم میشود. بنابراین خطر تجمع و تهاجم باکتریها را ایجاد نمیکند و مستقیماً از روده کوچک به جریان خون میرود بدون اینکه باعث تحریک سیستم گوارشی شود.
یک کارآزمایی بالینی درباره خواص عسل نشان داد که عسل به درمان مشکلاتی چون سوءهاضمه، عفونتهای رودهای و همچنین در درمان یبوستهای مکرر، یک ملین خفیف محسوب میشود، زیرا فعالیت رودهها را به طور مناسب افزایش میدهد. همچنین اختلالات گوارشی را نیز تا حدودی درمان میکند، زیرا باعث از بین بردن اسیدیته اضافی در معده میشود که اغلب منجر به زخم معده و سوزش میشود.
5- پیشگیری از سرطان
عسل حاوی ویتامینها و آنتی اکسیدانهای بسیاری است. در واقع یکی از آنتی اکسیدانهای منحصر به فرد به نام (Pinocmbrin) تنها در عسل یافت میشود و مشخص شده است که این نوع از آنتی اکسیدانها نقش بسزایی در پیشگیری از سرطان و جلوگیری از تکثیر سلولهای سرطانی به ویژه در موارد سرطان مری، دهان، روده و معده خواهند بود.
6- درمان زخمها و سوختگیها
عسل حاوی آنزیمی در ترکیبات خود بوده که مسئول تولید پراکسید هیدروژن است که آن را در درمان زخمها و تسکین درد، ضدعفونی کردن آنها و جلوگیری از رشد میکروبها و باکتریها مؤثر میکند و با ایجاد محیط اسیدی، موجب جلوگیری از عفونت زخمها، جراحات و سوختگیها خواهد شد.
چندین مطالعه ثابت کرده است که استفاده موضعی از عسل در سوختگیهای سطحی به بهبود آنها با سرعت زیاد و مؤثرتر کمک میکند و با خاصیت ضد باکتریایی خود از عفونت در آن جلوگیری میکند.
7- خواص عسل برای زیبایی پوست و چهره
طبق تحقیقاتی مشخص شد که عسل برای پوست و صورت فواید بسیاری دارد، زیرا عسل کمک موجب لایهبرداری پوست شده که برای درمان اگزما، پسوریازیس و آکنه نیز مؤثر و مفید است زیرا دارای خواص ضد باکتریایی بسیار قوی است.
استعمال عسل به رفع خشکی پوست و ترکهای پا کمک میکند. از این رو در ساخت بسیاری از لوازم آرایشی و صابونهایی که به جوانسازی پوست کمک میکنند استفاده میشود.
8- خواص عسل برای درمان سرفه
براساس بسیاری از تحقیقات، عسل یک داروی مؤثر و بیخطر برای سرفه کودکان بدون عوارض مانند به نسبت داروهای شیمیایی است، زیرا به رفع خلط، عفونت گلو و رفع سرفه کمک میکند، در نتیجه در ساخ
11:02
ت بسیاری از داروهای سرفه گنجانده شده است.
9- فواید عسل برای موها
عسل یکی از پرکاربردترین ماسکهای طبیعی برای آبرسانی و لطافت به موهای شماست. استفاده از عسل در ماسکهای مخصوص مو تأثیر زیادی در مرطوب کردن پوست سر خشک و موهای خشک و کدر دارد، رشد موهای طبیعی سالم را نیز تقویت میکند.
10- ضد التهاب قوی
در کنار اینها، یکی دیگر از ویژگیهای مهم عسل ضد التهاب بودن آن است. عسل توانایی نابودی باکتریها را دارد. هنگامی که در ترکیب ماسکهای پوستی استفاده میشود، به بهبود آکنههای موجود در مدت کوتاهی کمک میکند و با تأمین رطوبت، پوست را نرم و مرطوب میکند.
مضرات عسل طبیعی
مصرف عسل در هر فردی واکنش یکسانی را نشان نمیدهد. مصرف عسل به خصوص برای افراد دیابتی و افراد دارای اضافه وزن معمولاً توصیه نمیشود. در اثر مصرف زیاد باعث ایجاد بیماریهایی مانند سرگیجه، تب بالا، استفراغ و تسریع در افزایش وزن میشود زیرا کالری بالایی دارد.
زنبورها در تولید عسل شهد جمعآوری میکنند، میتوانند با مصرف هاگهای باکتری به نام بوتولیسم عسل بسازند. بزرگسالان به دلیل توسعه سیستم دفاعی خود و تأثیر اسید معده، میتوانند در هنگام مصرف این عسل این را تحمل و هضم کنند. با این حال، رشد باکتری هایی که هاگهای بوتولیسم دستگاه گوارش را غیرفعال میکنند و تولید مثل آنها را متوقف میکنند، هنوز عملی نشده است. به همین دلیل، دادن عسل به کودکان زیر 1 سال مضر و خطرناک
مطالب زیر را حتما مطالعه کنید
تشخیص عسل طبیعی از تقلبی چگونه است؟
آیا عسل طبیعى رس مى کند (شکرک مى زند)؟
Assalomu alaykum, yarim yildan beri shu yerda tikaman, shuning uchun fikrimni bo’lishmoqchiman. Ochig’i, boshida unchalik ishongan emasman — bundan avval ikkita konторada yechib olishda nerv buzilgandi. 888starz ayni damda meni jiddiy ovoraga qo’ymadi.
O’yinlar miqdori chindan ham ko’pchilikni hayratda qoldiradi — men sanamadim, lekin taxminan 6000 atrofida bor. Ko’pincha Pragmaticning tanish narsalarini bosaman: Sweet Bonanza bilan Gates of Olympus. Playn GOdan Book of Dead ham turibdi, Betsoftning yaxshi slotlari ham yetarli. Faqat bitta narsa bezovta qiladi — provayder bo’yicha saralash biroz chala, izlagan slotni topmaguncha ancha varaqlaysan.
Jonli dilerlar bo’limi o’zi bir olam. Evolutionning stollari bor, tirik krupyelar bilan ruletka va blackjack, Crazy Time ham kechqurunlari to’lib ketadi. Internetim shahar sharoitida barqaror, shu sabab lag bo’lmadi, lekin mobil internetda goh-goh sifat pasayadi. Yangi kelganlar uchun birinchi depozitga 100% bonus va 200 bepul spin beriladi, otыgrыsh sharti 35x atrofida — rostini aytsam bu yengil shart emas, shu bois men bonusni ko’pincha rad etaman. Deposit qilmasdan aksiyalar ham chiqib turadi, aktual shartlarni 888starz da ko’rib olsangiz bo’ladi.
Ro’yxatdan o’tish ikki daqiqada tugadi, minimal depozit kichkina — o’zim 10 000 so’m chamasida sinab ko’rgandim. Pul kiritish-chiqarishda karta, e-hamyonlar hamda Bitcoin va boshqa kripto bor. Kripto orqali yechish mening holimda bir soatgacha oldi, karta bilan esa bir sutkacha kutdim. Hujjat tekshiruvi so’ralgan edi — ID surati yubordim, ertasiga tasdiqlashdi.
Telefonda o’ynash yomon emas, Android uchun ilova to’g’ridan-to’g’ri yuklab olinadi, sayt versiyasi ham yaxshi ishlaydi. Support chatda ruschada tez javob beradi, o’zbek tilida esa har doim ham emas — aynan shu tomoni ozgina cho’ktiradi. Litsenziyasi Curacao, ya’ni bizda rasmiy tartibga solinmagan — shuni hisobga oling. O’zim har oy qancha o’ynashimni oldindan belgilab olaman va undan chiqmaslikka harakat qilaman.
Siedze na tym jakies czterech miesiecy, to chyba mam prawo cos napisac. Wszedlem tam przypadkiem, przez reklame na Telegramie, raczej sceptycznie. To co uderza na starcie to ilosc slotow — cos kolo 6 tysiecy pozycji, liczba robi wrazenie, ale realnie krecisz w kolko to samo.
U mnie to Book of Dead oraz Big Bass, czyli Pragmatic. Znajdziesz tez Yggdrasil oraz Betsoft, wiec pod tym wzgledem to nie jakies podrobki. Aviator i te crashe tez maja, mnie to nie przekonalem. Na zywo kreci Evolution — Lightning Roulette jest po angielsku, krupierow po polsku jakos nie uswiadczylem, co dla czesci osob bedzie minusem.
Pakiet powitalny jest w okolicach 100% pierwszego depozytu z dorzuconymi okolo 150 spinow, rozlozone na raty. Warunek obrotu to x40, co oznacza ze trzeba sie napocic — ja pierwszy raz nie doczytalem i przepadlo. Czasem wpada cos bez depozytu za sama rejestracje, ale to akcje czasowe — aktualne kody sprawdzisz na 888starz withdrawal problem przed rejestracja.
Wyplaty to dla mnie plus. Blikiem wplata jest natychmiast, prog wejscia to niecale 30 zl. Wyciagalem w krypto — schodzilo w kilka godzin, przelew na karte potrafi trzymac dobe-dwie. KYC niestety byla upierdliwa — dowod wrzucalem dwa razy, pomoc na live chacie jest po polsku i ogarnia, ale gadasz troche z automatem.
Apka na Androida siedzi u mnie na telefonie i chodzi lepiej niz przegladarka, jedyne ze nie ma jej w Google Play, co dla wielu jest czerwona lampka. Na iPhonie jest przez TestFlight. Papiery Curacao, nie polska, wiec 888starz dziala u nas w szarej strefie i rozliczenie musisz pomyslec sam. Dla czesci to dyskwalifikuje — mowie jak jest. Ogolnie siedze dalej, choc bez zachwytu.
Gram tu z czterech miesiecy, to chyba mam prawo sie wypowiedziec. Zapisalem sie z polecenia kolegi, bez wiekszych oczekiwan. Od razu widac ze rozmiar biblioteki — cos kolo 7 tysiecy pozycji, liczba robi wrazenie, ale realnie krecisz w kolko to samo.
Nic odkrywczego: Book of Dead oraz Sweet Bonanza, no i Pragmatic. Znajdziesz tez Play’n GO oraz Betsoft, wiec dostawcy to nie jakies podrobki. Aviator oczywiscie tez sa, mnie to nigdy nie przekonalem. W dziale live kreci Evolution — Crazy Time z angielskim krupierem, polskich stolow niestety brak, to akurat szkoda.
Powitalny wynosi 100% pierwszego depozytu z dorzuconymi okolo 150 spinow, dawkowane po kolei. Obrot jest x40, wiec nie ma cudow — przeczytaj regulamin zanim klikniesz. Widzialem tez bonus bez depozytu po weryfikacji, tylko ze to rotuje — swieze kody promocyjne sa wypisane na 888starz no deposit jesli ci zalezy.
Kasa — tu akurat nie narzekam. Karta przelew jest natychmiast, minimalny depozyt okolo 20 zl. Wyciagalem w krypto i szlo do godziny, przelew na karte potrafi trzymac dobe-dwie. Sprawdzanie dokumentow niestety byla upierdliwa — dowod wrzucalem dwa razy, obsluga jest po polsku i ogarnia, ale gadasz troche z automatem.
Apka siedzi u mnie na telefonie i chodzi lepiej niz przegladarka, jedyne ze instalujesz apk recznie, bo w sklepie jej nie ma. Na iOS jest przez TestFlight. Papiery Curacao, zatem to nie jest licencjonowany operator w PL i o podatkach musisz pomyslec sam. Dla czesci to dyskwalifikuje — mowie jak jest. Na razie zostaje, bez fajerwerkow.
Gram na tym kasynie od jakichs czterech miechow, mysle ze moge cos sensownego napisac. Znalazlem to przez jakis ranking, sam juz nie pamietam ktory, bo mialem dosc kilku innych stron z ciaglymi problemami z wyplatami. Rejestracja zajela moze piec minut — mail, haslo, waluta PLN i tyle. Minimum na start to jakies 90 zl, w porzadku jak na polskie realia.
Gier jest masa — jakies 3000 pozycji, nie liczylem dokladnie. Najczesciej odpalam Pragmatic Play, Gates of Olympus i Sweet Bonanza to moje codzienne. Jest tez Play’n GO — Book of Dead oczywiscie jest, NetEnt, kilka tytulow Yggdrasil, plus Big Time Gaming jak ktos lubi megawaysy. Na zywo maja Evolution i to widac, Crazy Time potrafi wciagnac na godziny.
Jesli chodzi o promocje — pakiet powitalny daje 100% depozytu i setke spinow, z wagerem x40, wiec bez cudow. Krazy tez cos w stylu 50 zl bez depozytu — dziala, tylko limit wyplaty z tego jest niski. Aktualne kody i warunki najlepiej zobaczyc na bet comic view bruce bruce bo zmieniaja sie co miesiac.
Kasa u mnie schodzily zwykle w ciagu doby. Neteller to jakies 3-6 godzin, karta Visa/Mastercard to juz dwa dni robocze. I tu mala lyzka dziegciu: weryfikacja konta zajela mi dwa dni, choc w koncu wszystko przeszlo bez problemu. Czat dziala cala dobe, po polsku, ale czasem widac ze to tlumaczenie.
Na telefonie gram najczesciej — strona mobilna smiga bez zarzutu, wszystko sie skaluje normalnie. Licencja Curacao, co dla czesci osob bedzie minusem, dla mnie ok. Jak dla mnie bruce bet opinie mam raczej pozytywne, choc bez fajerwerkow. Ktos jeszcze tu gra? Ciekawy jestem.
Siedze na tym z czterech miesiecy, mysle ze mam prawo wrzucic pare slow. Zapisalem sie z polecenia kolegi, bez wiekszych oczekiwan. To co uderza na starcie to liczba gierek — gdzies 5-6 tysiecy pozycji, co brzmi absurdalnie, w praktyce jednak czlowiek i tak siedzi na trzech ulubionych.
Ze mnie klasyk — Gates of Olympus i Gates of Olympus, czyli Pragmatic. Znajdziesz tez Play’n GO oraz Microgaming, wiec pod tym wzgledem to nie jakies podrobki. Crash gry typu Aviator oczywiscie tez sa, ja osobiscie do tego jakos nie kreci. Live to Evolution robi robote — Monopoly Live jest po angielsku, polskich stolow niestety brak, i to troche boli.
Pakiet powitalny to 100% pierwszego depozytu i do tego okolo 150 spinow, rozlozone na raty. Warunek obrotu to x40, standardowo, czyli realnie ciezko to wyciagnac — ja pierwszy raz nie doczytalem i przepadlo. Widzialem tez cos bez depozytu po potwierdzeniu konta, choc to akcje czasowe — to co akurat leci widac na 888starz 1xbet przed rejestracja.
Z wyplatami — tu akurat nie narzekam. Blikiem depozyt leci w sekunde, minimalny depozyt jakies 20-25 zl. Zlecalem wyplate na e-portfel i szlo do godziny, karta potrafi trzymac dobe-dwie. Weryfikacja niestety mnie zmeczyla — selfie odrzucili raz, support na czacie jest po polsku i ogarnia, tylko czasem czujesz bota.
Apka na Androida jest i chodzi lepiej niz przegladarka, jedyne ze nie ma jej w Google Play, co czesc ludzi odstrasza. Na iOS jest, ale przez TestFlight. Formalnie to Curacao, wiec 888starz nie ma polskiego zezwolenia i rozliczenie musisz ogarnac na wlasna reke. Dla czesci to dyskwalifikuje — ja tylko pisze jak jest. Na razie zostaje, bez fajerwerkow.